نام و نام خانوادگی: علی منصوری mansooria@gmail.com

 

عنوان رساله: بررسي ويژگيهاي محتوايي ميزهاي مرجع ديجيتالي كتابخانههاي ملّي جهان به منظور ارائه الگويي براي ميز مرجع ديجيتالي مركز اسناد و كتابخانة ملّي جمهوري اسلامي ايران

استاد راهنما: دکتر فریده عصاره

استاد مشاور: دکتر زاهد بیگدلی

چکیده

 

تحول در فنآوری­ها و ظهور و گسترش اینترنت، خدمات کتابخانه­ها را از حالت سنتی خارج نموده و به سمت خدمات پیوسته و در هر زمان و مکان که کاربران نیاز داشته باشند رهنمون ساخته است. یکی از خدمات کتابخانه­ها که بسیار از فن­آوری­ها تأثیر پذیرفته، خدمات مرجع است که امروز با عناوینی همچون خدمات مرجع دیجیتالی یا مجازی شناخته می­شوند. در ایران، به دلیل عدم شناخت قابلیت­های این خدمت و همچنین عدم وجود معیار و استانداردهای معین برای طراحی میز مرجع دیجیتالی، کمتر مورد توجه کتابخانه­ها قرار گرفته است. این پژوهش با هدف ارائه الگوی مناسب برای میز مرجع دیجیتالی کتابخانة ملّی جمهوری اسلامی ایران و به روش تحلیل محتوا انجام گرفته است. موارد مورد پژوهش در این بررسی 33 میز مرجع دیجیتالی کتابخانه­های ملّی جهان بودند که به زبان انگلیسی ارائه خدمت می­نمودند. ابزار گردآوری داده­ها، سیاهه وارسی در قالب 35 پرسش در طیف لیکرت و یک پرسش باز است که به متخصّصان و صاحبنظران ایرانی ارسال شد تا میزان اهمیّت وجود ویژگی­های محتوایی موجود در این سیاهه وارسی و همچنین نحوة پاسخگویی از جنبه اختیاری یا اجباری بودن بدانها را تعیین نماید. در این پژوهش وضعیت موجود ویژگی­های میز مرجع دیجیتالی کتابخانه­های ملّی مورد مطالعه، از طریق تحلیل محتوا بررسی شد که در مجموع 64 ویژگی محتوایی استخراج شد که پس از حذف ویژگی­های مترادف و مشابه به 35 ویژگی کاهش یافت و بسامد مربوط به هر کدام از آنها مشخص شد. همچنین کشورهایی که پربسامدترین یا کم بسامدترین میزهای مرجع را دارا بودند مشخص گردید. کتابخانة آرشیو کانادا 5/44%، کتابخانة ملّی ژاپن4/42%، کتابخانه کنگره و کتابخانه ملّی استرالیا 4/36% با سیاهه وارسی مطابقت داشتند و به ترتیب رتبه اول تا سوم را دارند. کتابخانة ملّی جمهوری اسلامی ایران با %1/12 مطابقت رتبه 10 را داراست.نتایج داده­های حاصل از سیاهه وارسی نشان داد که 21 ویژگی از دیدگاه صاحبنظران مهّم و ضروری برای الگوی پیشنهادی می­باشد. همچنین یافته­های پژوهش نشان  می­دهد که اختلاف قابل توجهی میان وضعیّت موجود و وضعیّت مطلوب از دیدگاه صاحبنظران ایرانی وجود دارد. بر اساس ویژگی های مهّم از دیدگاه صاحبنظران ایرانی، کتابخانة کنگره با 10 ویژگی مهّم در رتبة اول و کتابخانة ملّی ایران با 3 ویژگی مهّم در رتبة 12 قرار دارد.  در مجموع طبق یاقته­های پژوهش حاضر، میزهای مرجع کتابخانه­های مورد بررسی از طراحی ضعیفی برخوردار هستند و تمامی آنها کمتر از %50 ویژگی­های مهّم از دیدگاه صاحبنظران را دارا می­باشند. در نهایت با توجه به نتایج بدست آمده از تحلیل نظرات صاحبنظران در مورد اهمیّت وجود ویژگی­های محتوایی، الگوی پیشنهادی برای طراحی میز مرجع دیجیتالی کتابخانه ملّی جمهوری اسلامی ایران ارائه گردید.

/ 4 نظر / 7 بازدید
کريمی

سلام وبلاگ قشنگی دارين اگه مايل بودين به خيل عظيم وبلاگ نويسان گروهی در چمران ۱۳ بپيوند -خوشحال می شم در گروه ما عضو بشين

سلام عزیزم عزیزم سلام

با سلام

اين قسمت رو روزآمد نمی کنيد؟

طراحی سایت

سلام. اگه خواستید وبلاگتون رو به وب سایت تبدیل کنید، با ما تماس بگیرین. http://www.golha.net