چكيده پايان نامه هاي علوم كتابداري و اطلاع رساني دانشگاه شهیدچمران اهواز


 

نام خانوادگی: کشتی رانی

نام:  شقایق

عنوان پایان نامه: بررسی ساختار سازمانی مراکز اطلاع رسانی مهم دنیا و ارائه الگوی بهینه جهت مرکز اطلاع رسانی و خدمات علمی جهاد سازندگی

تاریخ فارغ التحصیلی: 1378                                   تعداد صفحه: 180

 

کلید واژه ها: ساختار سازمانی، مراکز اطلاع رسانی، مرکز اطلاع رسانی و خدمات علمی جهاد سازندگی

  

چکیده:

مهمترین عامل در کارکرد مؤثر هر سازمان طراحی ساختار است. ساختار یک سازمان را می توان مجموعه راههایی دانست که طی آنها فعالیتهای سازمان به وظیفه های شناخته شده تقسیم و میان این وظیفه ها هماهنگی تأمین شود. تاکنون مراکز اطلاع رسانی متعددی در سطح کشور بوجود آمده است که اینگونه مراکز به ذخیره و بازیابی اطلاعات به شیوه های گوناگون می پردازند. پژوهش حاضر نیز به منظور ارائه ساختار سازمانی مناسب برای مرکز اطلاع رسانی و خدمات علمی جهاد سازندگی صورت گرفته است. در این پژوهش ساختار سازمانی فعلی مرکز و نقاط قوت و ضعف آن با استفاده از روش های مصاحبه و مشاهده مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین برای ارائه الگویی مناسب، مؤثر و منطبق با تحولات نوین، ساختار سازمانی مراکز اطلاع رسانی معتبری در کشورهای کانادا، ژاپن، کره جنوبی و هند نیز مورد مطالعه قرار گرفت. از بررسی خصوصیات ساختار سازمانی این مراکز و مقایسه نتایج حاصل با عملکردهای فعلی مرکز اطلاع رسانی و خدمات علمی جهاد سازندگی و نیز با توجه به یافته های حاصل از مصاحبه ها و مشاهدات، مشترکات و تفاوتهای ساختارهای مراکز خارجی و مرکز اطلاع رسانی جهاد سازندگی مشخص شد. در راستای رسیدن به الگویی مطلوب و منطبق با ویژگیهای مرکز اطلاع رسانی و خدمات علمی جهاد سازندگی، در نهایت یک الگوی ماتریسی از نوع ادهوکراسی برای این مرکز پیشنهاد شد.

 


انجمن علمي علوم كتابداري و اطلاع رساني

 

نام خانوادگی: خاجوی

نام: پریسا

عنوان پایان نامه: مقایسه توصیفی برخی از قابلیتهای نرم افزار کتابخانه ای جامع پویا با قابلیتهای مشابه در نرم افزار جامع کتابخانه ای پارس آذرخش

 

استاد راهنما: دکتر مرتضی کوکبی

تاریخ فارغ التحصیلی: 1379                                               تعداد صفحات: یا، 350، یازده

 

کلید واژه ها: نرم افزارهای جامع کتابخانه ای، نرم افزار جامع کتابخانه پویا، نرم افزار کتابخانه پارس آذرخش

  

چکیده:

با رونق یافتن انواع نرم افزارهای کتابخانه ای، رقابت بین شرکت های طراح این گونه نرم افزارها پدید آمده و همین مسأله، امر انتخاب نرم افزار کتابخانه ای مناسب را برای کتابداران دشوار نموده است. این دشواری زمانی بیشتر می شود که نرم افزارهای جدید، با امکانات بیشتر وارد بازار شوند. یکی از نرم افزارهای کتابخانه ای که به نظر می رسد در حال حاضر متداول ترین نرم افزار کتابخانه ای در ایران است و بر پایه آمار ارائه شده از سوی مدیریت آن، تا خرداد ماه 1378، 371 استفاده کننده مرکز اطلاعاتی و کتابخانه دانشگاهی داشته است نرم افزار جامع کتابخانه ای پارس آذرخش است. نرم افزاری نیز به نام نرم افزار جامع کتابخانه ای پویا اخیراً وارد بازار شده که ویژگی منحصر به فرد آن، "کتابدار" بودن طراح آن است. طراح نرم افزار پویا در سال 1377 در جزوه ای سه صفحه ای به مقایسه برخی از قابلیت های نرم افزار خود با نرم افزار پارس آذرخش پرداخت و طی این جزوه، با اختصاص امتیازهای صفر و یک و ناقص و کامل به نرم افزار پویا 64 امتیاز و به پارس آذرخش 25 امتیاز داد.

مبنای تحقیق حاضر، مقایسه آن گروه از بندهایی بود که در جزوه سه صفحه ای فوق الذکر آمده است و موارد مورد ادعا در جزوه سه صفحه ای، عملاً در روی هر دو نرم افزار و با توجه به رکوردهایی که در پایگاههای داده های هر دو نرم افزار وجود داشتند بررسی شدند. روش گردآوری داده ها در این پژوهش، مشاهده مستقیم همراه با آزمایش و سپس، مصاحبه بود. برای بررسی هر قابلیت، ملاک نخست، راهنمای پیوسته هر نرم افزار، سپس دستنامه آن، و آنگاه تصاویری مربوطه انتخاب شد.

مقایسه در دو بخش انجام گرفت: در بخش نخست، مواردی که پویا امتیاز یک و پارس آذرخش امتیاز صفر به دست آورده اند با استفاده از پایگاه های داده های هر یک از دو نرم افزار که در کتابخانه مرکزی دانشگاه شهید چمران اهواز و آزمایشگاه کامپیوتر دانشکده علوم تربیتی دانشگاه موجودند بررسی شدند. در بخش دوم مواردی که هر دو نرم افزار امتیاز یک کسب کرده اند نیز با استفاده از همین پایگاه های داده ها مورد مداقه قرار گرفتند. معایبی نیز که در هر دو نرم افزار در حین کار مشاهده شد و خارج از چاچوب جزوه سه صفحه ای بود نیز در نهایت گزارش شدند.

در پایان مقایسه، امتیازهای 64 و 25 که در جزوه سه صفحه ای به ترتیب به نرم افزارهای پویه و پارس آذرخش داده شد، و تفاضل امتیازها را به 39 امتیاز به سود پویه رسانده بود به 5/92 و 91 برای این نرم افزارها تبدیل شد و برتری 39 امتیازی پویا را به برتری 5/1 امتیازی برای همین نرم افزار کاهش داد.

 


انجمن علمي علوم كتابداري و اطلاع رساني

 

نام خانوادگی: حيدری

نام: عليرضا 

عنوان پایان نامه: بررسی خدمات مرجع کتابخانه های مرکزی دانشگاههای تمام وقت تحت پوشش وزارت فرهنگ و آموزش عالی و مقایسه فعالیتهای خدمات مرجع کتابخانه های مرکزی واجد و فاقد گروه کتابداری

 

استاد راهنما: دکتر زاهد بیگدلی

تاریخ فارغ التحصیلی: 1378

 کلید واژه ها: خدمات مرجع، کتابخانه های مرکزی، واجد گروه کتابداری، فاقد گروه کتابداری، وزارت فرهنگ و آموزش عالی

چکیده:

          شناخت عوامل مؤثر در ارائه خدمات بهتر و بیشتر در مراکز اطلاع رسانی و بکار گیری این عوامل می تواند به جلب رضایت بیشتر مراجعین بینجامد و بنظر می رسد که یکی از این عوامل، ارتباط تنگاتنگ گروههای کتابداری و اطلاع رسانی در دانشگاهها با کتابخانه های مرکزی، و عامل دیگر، تجهیز بخش مرجع کتابخانه ها از لحاظ منابع کافی و مناسب و نیروی انسانی مورد نیاز است. در همین راستا پژوهش حاضر، با هدف اصلی تعیین "میزان تأثیر گروهها کتابداری بر روند ارائه خدمات در کتابخانه های مرکزی دانشگاهها و همچنین بررسی وضعیت این کتابخانه ها از لحاظ نیروی انسانی، مدیریت و منابع" انجام شده است.

          جهت انجام این بررسی، تعداد 8 سؤال و 3 فرضیه در نظر گرفته شده است که فرضیه اصلی پژوهش بدین قرار است: "در دانشگاههای تمام وقت تحت پوشش وزارت فرهنگ آموزش عالی بین انواع خدمات مرجع در کتابخانه های مرکزی دانشگاه واجد گروه کتابداری و اطلاع رسانی و دانشگاهها فاقد گروه کتابداری و اطلاع رسانی اختلاف معنی دار وجود دارد" و فرضیه دوم عبارتست از "در دانشگاههای مورد مطالعه بین انواع خدمات مرجع در کتابخانه های مرکزی با مدیریت متخصص و کتابخانه های مرکزی فاقد مدیریت متخصص اختلاف معنی داری وجود دارد".

          بر اساس یافته های تحقیق به سؤالات پژوهش پاسخ داده شد و فرضیه اول و اصلی پؤوهش مورد تأیید قرار گرفت و بین دو گروه مورد آزمون اختلاف معنی دار بود ولی در فرضیه های دوم و سوم پژوهش بین خدمات ارائه شده در کتابخانه های مرکزی فاقد و واجد کتابدار مرجع متخصص و مدیریت متخصص و غیر متخصص اختلاف معنی داری مشاهده نشد.

          یافته های پژوهش نشان داد که کتابخانه های مرکزی دانشگاههای دارای گروه کتابداری و اطلاع رسانی خدمات بیشتری نسبت به کتابخانه های مرکزی دانشگاههای فاقد گروه کتابداری ارائه می دهند و طبق آمار بدست آمده اختلاف درصدی خدمات ارائه شده بین دو گروه به 15 درصد می رسد که رقم قابل توجهی است. در آخر نیز با توجه به یافته های پژوهش پیشنهاداتی جهت بهبود وضعیت کتابخانه ها و خدمات رسانی بهتر به مراجعین ارائه شده است.

و فرضیه سوم عبارتست از "در دانشگاههای مورد مطالعه بین انواع خدمات در کتابخانه های مرکزی فاقد و دارای کتابدار مرجع متخصص اختلاف معنی دار وجود دارد". جامعه مورد پژوهش شامل کتابخانه های مرکزی کلیه دانشگاههای تمام وقت تحت پوشش وزارت فرهنگ و آموزش عالی است که جمعاً 47 دانشگاه بودند که از این تعداد، 33 کتابخانه مرکزی، برابر با 70 درصد آن ها به پرسشنامه های مربوط پاسخ دادند. پژوهش به روش توصیفی – تحلیلی، جمع آوری اطلاعات از طریق پرسشنامه و تجزیه و تحلیل اطلاعات بوسیله ی نرم افزار کامپیوتری (stst grap) و آمار توصیفی انجام شد. آزمون فرضیه ها با استفاده از تی تست (T-Test) انجام شد.

 


انجمن علمي علوم كتابداري و اطلاع رساني

 

نام خانوادگی: فارسی

نام: قربانعلی

عناون پایان نامه: طرح پیشنهادی نمایه استنادی علوم جمهوری اسلامی ایران

استاد راهنما: دکتر فریده عصاره

تاریخ فارغ التحصیلی: تیر ماه 1380                           تعداد صفحه: 104

 

کلید واژه ها: استناد، اطلاعات، انتشارات علمی، ایران، بازیابی، بانک اطلاعاتی، علوم، نمایه

 

چکیده:

امروزه تولید اطلاعات به صورت چاپی و الکترونیکی لحظه به لحظه در حال افزایش است. یکی از عوامل مهم و مؤثر در سنجش میزان توسعه و پیشرفت کشورها، سنجش میزان انتشارات علمی آنها می باشد. به علت افزایش چشمگیر حجم اطلاعات، متخصصان حوزه های مختلف علمی دیگر نمی توانند تمام مطالب منتشره در حوزه تخصصی خود را مرور نمایند. سازماندهی سریع انواع اطلاعات علمی و دسترس پذیر کردن آنها در هر جامعه از اهمیت زیادی برخوردار است. یکی از راههای دسترسی سریع به اطلاعات استفاده از بانکهای اطلاعاتی، چکیده نامه ها و نمایه ها می باشد. یکی از نمایه های مهم و چند منظوره ای که از طریق آن می توان اطلاعات کتابشناختی متون برجسته علمی را بازیابی نمود و به ارزیابی انتشارات علمی کشورها، سازماندهی تولید کننده علم، افراد و ... به دور از هر گونه اعمال نظر شخصی پرداخت، نمایه استنادی علوم است. این نمایه فقط متون علمی که به زبان انگلیسی هستند را به طور گزینشی از سراسر دنیا تحت پوشش قرار می دهد. لذا نمایه استنادی علوم (SCI) نشان دهنده کل تولیدات علمی کشورهایی که زبان رسمی آنها انگلیسی نیست نمی باشد. از جمله کشورهایی که برای خود نمایه استنادی مستقل علمی منتشره در داخل کشور وجود ندارد. هدف این پایان نامه ارائه طرح پیشنهادی نمایه استنادی علوم ایران می باشد. جامعه آماری پژوهش حاضر به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای از لیست مجلات دارای اعتبار علمی – پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری (1378) انتخاب گردیده است. مجموعاً 5 عنوان مجله منتشره در سالهای 77-1376 (27 شماره) در حوزه های کشاورزی، فنی و مهندسی انتخاب شد. ساختار نمایه استنادی علوم (SCI) مورد بررسی قرار گرفت. اطلاعات مورد نیاز از مقالات جامعه آماری (عنوان مقاله، چکیده، استنادها و ...) استخراج و پردازش گردید. نتایج پژوهش نشان داد با توجه به مسائل زبانی، رسم الخط فارسی و چند زبانه بودن استناد به متون در مقالات جامعه آماری، ساختار نمایه استنادی علوم (SCI) برای متون غیر علمی منتشره در ایران مناسب نیست. نمایه پیشنهادی دارای چهار قسمت تحت عناوین 1- نمایه منبع 2- نمایه موضوعی گردان 3- نمایه سازمانها و تنالگانها 4- نمایه استنادها می باشد. به علت اینکه فراهم آوری چنین نمایه استنادی مستلزم صرف بودجه، استخدام پرسنل با تخصصهای مختلف و تشکیل کمیته های مشورتی از تمام حوزه های علمی می باشد. این پایان نامه پیشنهاد می نماید معاونت پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری متولی فراهم آوری مستمر نمایه استنادی علوم ایران باشد.


انجمن علمي علوم كتابداري و اطلاع رساني

 

نام خانوادگی: کلابیان

نام: محمد

عنوان پایان نامه: مقایسه فعالیتهای علمی اعضاء هیأت علمی دانشگاههای ایران در دو گروه استفاده کننده و غیر استفاده کننده از پست الکترونیکی

تاریخ فارغ التحصیلی: 1379                     تعداد صفحات: 204

کلید واژه ها: پست الکترونیکی، فعالیت علمی، اعضاء هیأت علمی، دانشگاههای ایران، وسایل ارتباط علمی، ارتباط رسمی، ارتباط غیر رسمی

 

 چکیده:

استفاده اعضاء هیأت علمی از وسایل ارتباطی سنتی موجب بروز کندی و تأخیرهای طولانی مدت در فعالیتهای علمی آنان می شود. بررسی های اولیه نشان می دهد که برخی از اعضاء هیأت علمی دانشگاههای ایران هنوز از وسایل سنتی استفاده می کنند، و برخی دیگر از وسایل الکترونیکی جدید که رایجترین ها آن پست الکترونیکی است. به همین خاطر برای دریافت تأثیر احتمالی استفاده از پست الکترونیکی در فعالیت علمی افراد و به منظور ترسیم تصویری نزدیک به واقع از میزان و نوع استفاده اعضاء هیأت علمی از پست الکترونیکی و نیز به منظور مشخص کردن تفاوت نوع وسیله ارتباطرمورد استفاده جهت ارتباط با همکاران، ناشران و کنفرانسها، تفاوت میزان انتشارات، فعالیتهای پژوهشی، تألیفات مشترک، نوع وسیله کسب اطلاعات علمی جدید و یزان شرکت اعضاء هیأت علمی در مجامع علمی در گروههای استفاده کننده و غیر استفاده کننده، این تحقیق صورت گرفت.

برای گردآوری داده های مورد نیاز از گروههای استفاده کننده و غیر استفاده کننده از پرسشنامه استفاده شده است. برای انجام بررسی آماری از آمار توصیفی که شامل توزیع فراوانی و محاسبه درصدهای است، بهره گرفته شده است. برای مقایسه فعالیت علمی دو گروه از آزمون مجذور کای استفاده شده است.

نمونه اصلی تحقیق از میان اعضاء هیأت علمی ده دانشگاه، پنج دانشگاه در تهران (دانشگاههای تهران، صنعتی شریف، علم و صنعت، امیر کبیر، تربیت مدرس) و پنج دانشگاه در شهرستانها که شامل دانشگاههای اصفهان، تبریز، شهید چمران اهواز، شیراز و فردوسی مشهد است، انتخاب شده است. از بین 5300 عضو هیأت علمی این دانشگاهها، بر اساس آخرین دفترچه راهنمای کنکور سراسری دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی کشور، 90 گروه آموزشی با فاصله سیستماتیک 5 به طور تصادفی انتخاب گردید و با فرض اینکه هر گروه آموزشی بطور متوسط دارای 5 عضو هیأت علمی است، برای 450 نفر نامه ای با عنوان بدون نام ارسال شد. از 337 نامه پاسخ داده شده 151 نفر کار خود را کاربر پست الکترونیکی و 186 نفر غیر کاربر معرفی کردند. از بین این تعداد دو نمونه 100 نفری بطور تصادفی انتخاب شد و پرسشنامه نهایی برای آنها ارسال گردید. از این تعداد جمعاً 145 نفر پرسشنامه ها را عودت دادند. از مجموع 145 نفر 67 نفر استفاده کننده، 78 نفر غیر استفاده کننده از پست الکترونیکی بودند. یافته ها نشان داد که بیشترین موارد استفاده از پست الکترونیکی درخواست و جستجوی اطلاعات بوده است. از نظر میزان انتشار مقاله در نشریات و کنفرانسها پروژه های تحقیقاتی، تألیف مشترک، میزان شرکت در مجامع و انجمنهای علمی و وسیله کسب اطلاعات علمی جدید و وسیله مورد استفاده برای تبادل آثار و مقالات برای افراد، تفاوت بین استفاده کننده و غیر استفاده کننده معنی دار است.


انجمن علمي علوم كتابداري و اطلاع رساني

 

نام خانوادگی: مهرتاش

نام: پونه

عنوان پایان نامه: ارزیابی و مقایسه منابع مرجع هنر در سه دانشگاه تربیت مدرس، تهران و الزهرا و بررسی میزان انطباق این منابع با نیازهای کاربران

استاد راهنما: زاهد بیگدلی

تاریخ فارغ التحصیلی: 1382                     تعداد صفحه: 183

 کلید واژه ها: منابع مرجع هنر، دانشگاه تهران، دانشگاه الزهرا، دانشگاه تربیت مدرس، ارزیابی

 

چکیده:

موضوع اصلی این پژوهش، ارزیابی مجموعه منابع مرجع هنر در دانشگاه های تربیت مدرس، تهران و الزهرا بر مبنای ملاک های علمی، همچون میزان مطابقت با کتابشناسی های معتبر ملی و بین المللی برای تعیین کیفیت این منابع، میزان هماهنگی موضوعی میان منابع، میزان روزآمد بودن و نیز میزان مطابقت با نیازهای استفاده کنندگان می باشد.

برای جمع آوری نظرات استفاده کنندگان دانشگاه های مورد مطالعه در خصوص منابع مرجع گروه های هنر پرسشنامه ای در دو قسمت، کتابخانه دانشکده ای و کتابخانه مرکزی دانشگاه در هفتصد و پنجاه نسخه (با محاسبه تعداد کل اعضای هیأت علمی و نیز 5/16% از کل دانشجویان گروه هنر) تهیه گردید و در اختیار اعضای هیأت علمی و دانشجویان مقاطع مختلف تحصیلی در این دانشگاه ها قرار گرفت. پرسشنامه که در برگیرنده سؤالاتی در خصوص میزان استفاده، میزان رضایت، میزان کفایت، میزان رفع نیازهای اطلاعاتی، میزان روزآمد بودن و نیز نقاط ضعف بخش مرجع است، پس از تکمیل و جمع آوری بیان کننده موارد زیر بوده است:

-         عدم کفایت منابع مرجع گروه هنر و عدم رضایت مندی استفاده کنندگان از این منابع

-         استفاده محدود استفاده کنندگان از منابع مرجع هنر

-         روزآمدتر بودن منابع مرجع هنر در دانشگاه تربیت مدرس نسبت به دو دانشگاه دیگر

همچنین مقایسه منابع مرجع هنر دانشگاه های مورد مطالعه با کتابشناسی های بین المللی حاکی از ضعف شدید هر سه دانشگاه به لحاظ دارا بودن منابع معرفی شده در این کتابشناسی ها بوده است. در مقایسه موضوعی منابع مرجع هنر نیز مشخص گردید در هیچ یک از دانشگاه های مورد مطالعه در انتخاب و عرضه منابع مرجع رشته های مختلف گروه هنر هماهنگی موضوعی به لحاظ تعداد منابع رعایت نشده است.

 


انجمن علمي علوم كتابداري و اطلاع رساني

 

نام خانوادگی: طبیبیان                                        

 نام: شهرزاد

استاد راهنما: دکتر مرتضی کوکبی

تاریخ فارغ التحصیلی: تیر ماه 1380 تعداد صفحات: 204

عنوان پايان نامه: میزان کاربرد کتاب "دستورنامه برگه آرایی" و تحلیل علل استفاده یا عدم استفاده از آن در کتابخانه های عمومی شهر تهران

 کلید واژه ها: برگه آرایی، شناسه آرایی، کتاب دستور نامه برگه آرایی، کتابخانه های عمومی شهر تهران، سازماندهی، بازیابی

 چکیده:

این پژوهش به بررسی میزان کاربرد کتاب "دستورنامه برگه آرایی" تالیف فرهاد وزیری و تحلیل علل استفاده یا عدم استفاده از آن در کتابخانه های عمومی شهر تهران، بررسی موارد مطرح نشده در کتاب فوق و همچنین چگونگی شناسه آرایی در سه نرم افزار کامپیوتری می پردازد.

برای گرد آوری اطلاعات لازم از یک پرسشنامه حضوری و دو سیاهه وارسی استفاده شده است. نتایج بدست آمده نشانگر این نکته است که 28/84 درصد کتابداران موافق قواعد مطرح شده در این کتاب و 72/15 درصد آنها مخالف این قواعد می باشند. همچنین در 28/67 درصد کتابخانه ها مطابق با این قواعد و در 72/37 درصد آنها مغایر با آنها عمل شده است که در صورت اصلاح برخی از قواعد این کتاب، بیشتر هم مورد پذیرش قرار خواهد گرفت. همچنین با توجه با این که نرم افزارهای کامپیوتری فقط قادر به رعایت 5/34 درصد موارد مطرح شده در این کتاب می باشند، می توان با این نتیجه رسید که کتاب فوق تا حدود بسیار کمی برای شناسی آرایی در محیط کامپیوتری مناسب می باشد.

 


انجمن علمي علوم كتابداري و اطلاع رساني