چكيده پايان نامه هاي علوم كتابداري و اطلاع رساني دانشگاه شهیدچمران اهواز


 

عنوان پایان نامه:

بررسی وضعیت کتابخانه های آموزشگاهی مقطع متوسطه استان کرمانشاه و مقایسه آن با استانداردهای ایفلا برای کتابخانه های آموزشگاهی» به منظور ارائه راهکارهایی جهت بهینه سازی وضعیت آنها

نام و نام خانوادگی: نظام جمشیدی

استاد راهنما: دکتر زاهد بیگدلی    استاد مشاور: دکتر عبدالحمید معرف زاده

چکیده:

هدف از این پژوهش، بررسی وضعیت کتابخانه­های آموزشگاهی مقطع متوسطه استان کرمانشاه از نظر فضا، بودجه، امکانات و تجهیزات، نیروی انسانی، کمیت مجموعه، و ارائه خدمات می­باشد. همچنین پژوهش حاضر وضعیت به دست آمده را با «استانداردهای ایفلا برای کتابخانه­های آموزشگاهی» مورد مقایسه قرار می­دهد. جامعه پژوهش، کل مدارس مقطع متوسطه استان کرمانشاه را شامل می­شود. این پژوهش از نوع توصیفی و روش پیمایشی می­باشد. داده­های این پژوهش از طریق پرسشنامه به دست آمده­اند و برای تجزیه و تحلیل داده­ها از آمار توصیفی شامل فراوانی، درصد فراوانی و میانگین استفاده شده است. نتایج به دست آمده نشان می­دهد که 97/80 درصد از مدارس، دارای کتابخانه هستند. 83/32 درصد از کتابخانه­ها به وسیله کتابداران اداره می­شوند و فقط سرپرست 34/9 درصد از آنها در رشته کتابداری تحصیل کرده­اند. 27/91 درصد از کتابخانه­ها بودجه مدون و اختصاصی ندارند. فضای کتابخانه­ها، بسیار محدود است و اکثر آنها برای مطالعه دانش­آموزان فضایی در نظر نگرفته­اند. مجموعه کتابخانه­ها از نظر کمی ضعیف هستند. 53/32 درصد از کتابخانه­ها شیوه استفاده از کتابخانه را به دانش­آموزان آموزش می­دهند و فقط 72/5 درصد از آنها دسترسی به اینترنت را برای کاربران فراهم می­کنند. وسایل و تجهیزات کتابخانه­ها بسیار ضعیف هستند. کتابخانه­های آموزشگاهی مقطع متوسطه استان کرمانشاه در تمام زمینه­ها در حد استانداردهای ایفلا نیستند و به طور کلی می­توان گفت که این کتابخانه­ها دچار چالشهای جدی هستند و توان پاسخگویی به نیازهای دانش­آموزان را ندارند.


انجمن علمي علوم كتابداري و اطلاع رساني

 

نام خانوادگي: ريسمان­باف   نام: امير

استاد راهنما: دكتر زاهد بيگدلي

بررسی کمی-موضوعی و کتابشناختی اطلاعات فنی تولید شده در سازمان آب و برق خوزستان در طی سالهای ۱۳۸۰-۱۳۸۴ و تحلیل موانع اجتماعی موجود بر سرراه کارشناسان این سازمان در دسترسی و مصرف اطلاعات فنی موجود

هدف از پژوهش حاضر، بررسي جنبه­هاي كمّي، موضوعي و كتابشناختيِ اطلاعات فنّي توليد شده در سازمان آب و برق خوزستان در طيّ سال­هاي 1380- 1384 و نيز تحليل موانع موجود بر سر راه كارشناسان اين سازمان در دسترسي و مصرف اطلاعات فنّي موجود است؛ تا از رهگذر آن، در مجموع، وضع كلّي توليد و مصرف اطلاعات مورد اشاره در اين سازمان تبيين شده، و دورنمايي از وضعِ چرخة اطلاعات فنّي در سازمان مورد بحث حاصل شود. روش پژوهش پيمايشي­ است. جامعة پژوهش نيز عبارت است از كليّة كارشناسان شاغل در بخش­هاي فنّي سازمان آب و برق خوزستان و نيز تماميِ برون­دهِ اطلاعاتي آنان در قالب مدارك حاوي اطلاعات فنّي توليد شده در اين سازمان در طيّ سال­هاي 1380- 1384. يافته­هاي پژوهش حاكي از وجود وضع نسبتاً مناسب توليد و مصرف اطلاعات در جامعة پژوهش است. به عنوان نمونه، 81 درصدِ مجموعِ 20963 مدرك توليدي در سال­هاي مذكور، حاصل كار گروهي است؛ 34/81 درصد كلّ مدارك توليدي سازمان، در قالب الكترونيكي عرضه شده و در مجموع، سازمان مورد مطالعه در طيف وسيعي از موضوعات و موّاد اطلاعاتي، تجربة توليد اطلاعات داشته است. همچنين، اظهار نظر 39/99 درصد از كارشناسان جامعة پژوهش، دربارة استفاده­شان از اين مدارك براي انجام امور شغلي و استفادة 100 درصدي آنان از مدارك توليدي در جهت انجام ساير امور (غيرشغلي)، نشان از اقبال گستردة جامعة پژوهش به مصرف اطلاعات مورد نظر دارد. در مقابل، بيشترين كاستي­هاي مشاهده شده مربوط به عدم مديريّت كلان­نگرِ اطلاعات، به منظور ايجاد تسهيل هر چه بيشتر چرخة اطلاعات مورد تحقيق است. به عنوان نمونه، 06/53 درصد كارشناسان، مدارك مورد نيازشان را پراكنده در بخش­هاي مختلف سازمان مي­يابند، و 55/43 درصدشان گفته­اند كه از طريق هيچ روش نظام­مندي به اين مدارك دسترسي ندارند. وجود موانع نسبتاً زيادِ اظهار شده توسّط كارشناسان، براي مصرف اطلاعات نيز نشانة ديگري در اين زمينه است. پژوهشگر با اعتقاد به اين مطلب كه سامان­دهي چرخة اطلاعات مورد بحث به بهبود بيشتر وضع توليد و مصرف اطلاعات در اين سازمان منجر خواهد شد، و يا لااقل، توليد و مصرف فعلي را با صرفِ وقت و هزينة كمتري ممكن خواهد ساخت، به ارائة پيشنهاداتي براي غلبه بر موانع موجود بر سر راه مصرف اطلاعات و تسهيل چرخة اطلاعات در سازمان مورد اشاره پرداخته است


انجمن علمي علوم كتابداري و اطلاع رساني

 

نام و نام خانوادگی: علی منصوری mansooria@gmail.com

 

عنوان رساله: بررسي ويژگيهاي محتوايي ميزهاي مرجع ديجيتالي كتابخانههاي ملّي جهان به منظور ارائه الگويي براي ميز مرجع ديجيتالي مركز اسناد و كتابخانة ملّي جمهوري اسلامي ايران

استاد راهنما: دکتر فریده عصاره

استاد مشاور: دکتر زاهد بیگدلی

چکیده

 

تحول در فنآوری­ها و ظهور و گسترش اینترنت، خدمات کتابخانه­ها را از حالت سنتی خارج نموده و به سمت خدمات پیوسته و در هر زمان و مکان که کاربران نیاز داشته باشند رهنمون ساخته است. یکی از خدمات کتابخانه­ها که بسیار از فن­آوری­ها تأثیر پذیرفته، خدمات مرجع است که امروز با عناوینی همچون خدمات مرجع دیجیتالی یا مجازی شناخته می­شوند. در ایران، به دلیل عدم شناخت قابلیت­های این خدمت و همچنین عدم وجود معیار و استانداردهای معین برای طراحی میز مرجع دیجیتالی، کمتر مورد توجه کتابخانه­ها قرار گرفته است. این پژوهش با هدف ارائه الگوی مناسب برای میز مرجع دیجیتالی کتابخانة ملّی جمهوری اسلامی ایران و به روش تحلیل محتوا انجام گرفته است. موارد مورد پژوهش در این بررسی 33 میز مرجع دیجیتالی کتابخانه­های ملّی جهان بودند که به زبان انگلیسی ارائه خدمت می­نمودند. ابزار گردآوری داده­ها، سیاهه وارسی در قالب 35 پرسش در طیف لیکرت و یک پرسش باز است که به متخصّصان و صاحبنظران ایرانی ارسال شد تا میزان اهمیّت وجود ویژگی­های محتوایی موجود در این سیاهه وارسی و همچنین نحوة پاسخگویی از جنبه اختیاری یا اجباری بودن بدانها را تعیین نماید. در این پژوهش وضعیت موجود ویژگی­های میز مرجع دیجیتالی کتابخانه­های ملّی مورد مطالعه، از طریق تحلیل محتوا بررسی شد که در مجموع 64 ویژگی محتوایی استخراج شد که پس از حذف ویژگی­های مترادف و مشابه به 35 ویژگی کاهش یافت و بسامد مربوط به هر کدام از آنها مشخص شد. همچنین کشورهایی که پربسامدترین یا کم بسامدترین میزهای مرجع را دارا بودند مشخص گردید. کتابخانة آرشیو کانادا 5/44%، کتابخانة ملّی ژاپن4/42%، کتابخانه کنگره و کتابخانه ملّی استرالیا 4/36% با سیاهه وارسی مطابقت داشتند و به ترتیب رتبه اول تا سوم را دارند. کتابخانة ملّی جمهوری اسلامی ایران با %1/12 مطابقت رتبه 10 را داراست. نتایج داده­های حاصل از سیاهه وارسی نشان داد که 21 ویژگی از دیدگاه صاحبنظران مهّم و ضروری برای الگوی پیشنهادی می­باشد. همچنین یافته­های پژوهش نشان  می­دهد که اختلاف قابل توجهی میان وضعیّت موجود و وضعیّت مطلوب از دیدگاه صاحبنظران ایرانی وجود دارد. بر اساس ویژگی های مهّم از دیدگاه صاحبنظران ایرانی، کتابخانة کنگره با 10 ویژگی مهّم در رتبة اول و کتابخانة ملّی ایران با 3 ویژگی مهّم در رتبة 12 قرار دارد.  در مجموع طبق یاقته­های پژوهش حاضر، میزهای مرجع کتابخانه­های مورد بررسی از طراحی ضعیفی برخوردار هستند و تمامی آنها کمتر از %50 ویژگی­های مهّم از دیدگاه صاحبنظران را دارا می­باشند. در نهایت با توجه به نتایج بدست آمده از تحلیل نظرات صاحبنظران در مورد اهمیّت وجود ویژگی­های محتوایی، الگوی پیشنهادی برای طراحی میز مرجع دیجیتالی کتابخانه ملّی جمهوری اسلامی ایران ارائه گردید.


انجمن علمي علوم كتابداري و اطلاع رساني

 

نام خانوادگي: باجی    نام: فاطمه

استاد راهنما: دکتر زاهد بیگدلی

عنوان پايان‌نامه: بررسی گرایش­های موضوعی مطالعه در دانش­آموزان دورة راهنمایی شهر اهواز و مقایسة آن با توزیع موضوعی کتاب­های مناسب دانش­آموزان این دوره معرفی شده در کتابشناسی آثار منتخب شورای کتاب کودک

هدف از پژوهش حاضر مقایسة گرایش­های موضوعی مطالعه در دانش­آموزان دورة راهنمایی شهر اهواز با توزیع موضوعی کتاب­های مناسب دانش­آموزان این دوره منتشر شده در فاصلة سال­های 1376-1383 می­باشد. پژوهش از نوع توصیفی بوده و برای انجام آن از دو روش کتابخانه­ای و پیمایشی استفاده شد. روش پیمایشی برای گردآوری داده­های مربوط به گرایش­های موضوعی مطالعه در دانش­آموزان دورة راهنمایی شهر اهواز و روش کتابخانه­ای برای گردآوری داده­های مربوط به دسته­بندی موضوعی کتاب­های مناسب دانش­آموزان دورة راهنمایی به کار گرفته شد. بخش نخست نمونة پژوهش به روش تصادفی چندمرحله­ای از میان دانش­آموزان دورة راهنمایی شهر اهواز انتخاب شد و برای گردآوری داده­های مربوط از  پرسشنامه استفاده شد. بخش دوم نیز دربردارندة کل کتاب­های مناسب دانش­آموزان دورة راهنمایی (گروه سنی «د») معرفی شده در کتابشناسی آثار منتخب شورای کتاب کودک در فاصلة سال­های 1376-1383 بود که فراوانی کتاب­های مناسب در موضوع­های مختلف، با استفاده از تقسیم­های موضوعی، شمارش گردید. در نهایت داده­های به دست آمده از پرسشنامه که شامل گرایش­های موضوعی مطالعه در دانش­آموزان دورة راهنمایی شهر اهواز بود با توزیع موضوعی کتاب­های مناسب دانش­آموزان این دوره، مقایسه شد. نتیجة کلی پژوهش حاضر مشخص کرد که در بسیاری از موضوع­های فرعی مربوط به ده موضوع اصلی، میان نظرات دانش­آموزان دورة راهنمایی شهر اهواز و فراوانی کتاب­های مناسب دانش­آموزان این دورة تناسب چندانی برقرار نمی­باشد. این مسأله در موضوع­های فرعیِ مربوط به موضوع­های واقع­گرا (رمان)، دین، علوم تجربی، هنر، بازی و سرگرمی و کتاب­های مرجع بیشتر ملاحظه شد.


انجمن علمي علوم كتابداري و اطلاع رساني

 

عنوان پايان‌نامه: بررسی تحلیلی و استنادی مقالات تألیفی حوزۀ کتابداری و اطّلاع­رسانی در مجلات علمی-پژوهشی و علمی-ترویجی فارسی  طی سال­های 1379-1383

استاد راهنما: دکتر فریده عصاره

استاد مشاور: دکتر زاهد بیگدلی

نام و  نام خانوادگی: امیر حسین عبدالمجید

 

 تحقیق حاضر به بررسی تحلیلی مقالات تألیفی حوزۀ کتابداری و اطّلاع­رسانی در مجلات علمی-پژوهشی و علمی-ترویجی فارسی و مقایسۀ رفتارهای استنادی نویسندگان این مقالات طی سال­های 1379-1383 بپردازد و مجلات هسته در مقالات تألیفی مورد بررسی را مطالعه و جایگاه آنها را در مجلۀ گزارش­های استنادی تعیین نماید. این تحقیق از نوع تحلیلی و استنادی است و با استفاده از روش تحلیل استنادی انجام می­­گیرد. روش گردآوری داده­ها از طریق فیش­­نویسی از مآخذ این مقالات است. نتایج تحقیق نشان  می­دهد که از مجموع 553  مقالۀ تألیفی فارسی حوزۀ کتابداری و اطّلاع­رسانی، 28 مورد بدون  مأخذ و 525  مقاله دارای مأخذ بودند که به طور کلّی با 6573 استناد مستخرج از آنها، متوسط تعداد استنادها برای هر مقالۀ تألیفی 5/12 استناد می­باشد. همچنین پرتولیدترین نویسندگان معرّفی شدند. در بین دانشگاه­ها و مراکز پژوهشی، «دانشگاه تهران» با 87 مقاله سهم عمده­ای را داشته است. موضوع «مواد و منابع» با 9/17 درصد بیشترین تعداد مقالات را داشته است. اکثر مقالات تألیفی مورد بررسی، مقالات یک نویسنده­ای بوده­اند که این گونه مقالات 92/81 درصد کل مقالات را شامل می­شوند و تنها 08/18 درصد از مقالات با همکاری دو یا بیش از دو نویسنده نوشته شده است.  قاعدۀ برادفورد در مورد مجلات لاتین مورد استفاده توسط نویسندگان مقالات تألیفی مورد بررسی صادق است و 3 مجلۀ هسته تعیین شدند. بیشترین میزان استفاده از منابع مورد استناد با 75/38 درصد متعلّق به مجلات و کمترین میزان استفاده با 64/3 درصد مربوط به مقالات همایش­ها می­باشد.  نیم­عمر منابع مورد استناد در مقالات تألیفی مورد بررسی، در مجموع، 12 سال برآورد شده است. نیم­عمر کتابها و پایان­نامه­های فارسی مورد استناد 12 سال، مجلات و سایر منابع فارسی 8 سال، و منابع الکترونیکی فارسی 4 سال  می­باشد. نیم­­عمر کتاب­های لاتین مورد استناد 20 سال، مجلات، پایان­نامه­ها، و مقالات همایش­ها 12 سال،  و منابع الکترونیکی لاتین، 8 سال می­باشد. از نظر زبان منابع مورد استناد، منابع فارسی با 68/50 درصد بیشترین میزان استفاده را داشته­اند.


انجمن علمي علوم كتابداري و اطلاع رساني

 

عنوان رساله:تحلیل پیوندهای وب سایت­های نانوفن­آوری با استفاده از روش­­های دسته­بندی خوشه­ای، عامل تأثیرگذار وب و ترسیم نقشه دو بعدی

نام و نام خانوادگي:فرامرز سهیلی 

استاد راهنما: دكتر فریده عصاره

استاد مشاور: دكتر زاهد بيگدلي

چكيده:

 هدف از پژوهش حاضر تحلیل پیوندهای وب سایت­های نانوفن­آوری با استفاده از روش­های دسته­بندی خوشه­ای، عامل تأثیرگذار وب و ترسیم نقشه دو بعدی مي­باشد. روش به کار رفته در این پژوهش، روش تحلیل پیوندها است که یکی از روش­های وب­سنجی می­باشد. جامعه پژوهش وب سايت­هاي نانوفن­آوري است كه با استفاده از دستور          (ac، net، org، edu، gov ،Com) Nanotechnology filetype: site. در اردیبهشت و خرداد ماه 1385 با استفاده از راهنمای اینترنتی یاهو بازیابی و روی رایانه شخصی بارگذاری شدند. پيوندهاي دریافتی و هم پيوندي­هاي اين وب سايت­ها به منظور تعيين ميزان رؤيت (مرئي بودن) اين وب سايت­ها، و همكاري آنها در سطح ملّي و بين­المللي در محيط وب و نيز ميزان تأثيرگذاري آنها در محیط وب تحليل گرديدند. براي تجزيه و تحليل داده­ها از نرم افزار اكسل و بخش دسته­بندي خوشه­اي و تحليل چند متغيّره­ی نرم افزار آماري SPSS نسخه 5/11 استفاده به عمل آمد. به طور کلی پیوندهای 252 وب سایت نانوفن­آوری مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفتند، با بکارگیری روش­هاي دسته­بندي خوشه­اي و تحليل چند متغيّره این تعداد، به 63 وب سایت کاهش پیدا کردند. نتايج پژوهش نشان داد كه وب سايت­هاي  Nanodotبه نشانی اینترنتی (http://nanodot.org Pubs.acs به نشانی اینترنتی (http://pubs.acs.org) وTechnologyreview  به نشانی اینترنتی (http://www.technologyreview.com/) بالاترين ميزان رؤيت را در محيط وب دارند. از سوي دیگر، استفاده از روش­هاي دسته­بندي خوشه­اي و تحليل چند متغيّره نشان داد كه وب سايت­هاي مورد مطالعه در9 خوشه اصلی با هم همكاري مي­نمايند، به عبارت ديگر نقشه مقياس نمای چند بعدي 3 خوشه همكاري را نشان داد. همچنين محاسبه عامل تأثيرگذار وب نشان داد كه وب سايت­هاي Nano.gov به نشانی اینترنتی(http://nano.govAutnano به نشانی اینترنتی (http://www.autnano.org) و  Crnanoبه نشانی اینترنتی(http://www.crnano.org/) بالاترين ميزان تأثيرگذاری را در محيط وب دارا مي­باشند. نتایج همچنین نشان داد که عامل­هایی از قبیل زبان، قدمت و کشور مبداء وب سایت بر میزان رؤیت آن تأثیر گذار می­باشند.                                                   


انجمن علمي علوم كتابداري و اطلاع رساني

 

 

 

 

عنوان رساله: بررسي زيرساخت اطلاعاتي كتابخانه‌هاي بانكهاي دولتي مستقر در شهرستان تهران به منظور پيشنهاد شبكه اطلاعاتي بين اين كتابخانه‌ها

نام و نام خانوادگی:فاطمه حمیدی

 

استاد راهنما: دکتر مرتضی کوکبی

استاد مشاور: دکتر عبدالحسین فرج پهلو

چكيده

 هدف اصلي پژوهش حاضر بررسي زيرساخت اطلاعاتي كتابخانه‌هاي بانكهاي دولتي مستقر در شهرستان تهران به منظور پيشنهاد شبكه اطلاعاتي بين اين كتابخانه‌هاست كه با بررسي وضعيت اين كتابخانه‌ها از نظر تجهيزات، منابع، نيروي انساني، نحوه سازماندهي منابع و بازيابي آنها و غيره صورت پذيرفته است. اين پژوهش از نوع توصيفي- كاربردي مي‌باشد و در آن از سه روش كتابخانه‌اي، پيمايشي و طراحي شبكه استفاده شده است. ابزارهاي گردآوري اطلاعات در پژوهش حاضر عبارتند از:  1 -  مطالعات كتابخانه‌اي: به منظور بررسي پيشينه‌هاي پژوهش و مروري بر كليات شبكه‌‌هاي اطلاعاتي و 2 -  سياهه وارسي: جهت بررسي كتابخانه‌هاي مورد مطالعه. جامعه پژوهش 12 كتابخانه تخصصي وابسته به بانكهاي دولتي مستقر در شهرستان تهران است كه در زمينه‌هاي موضوعي اقتصاد، پول و بانك فعاليت مي‌كنند. يافته‌هاي پژوهش نشان داد كه كتابخانه‌هاي مورد بررسي از لحاظ نقاط قوت و ضعف در سطوح مختلفي قرار دارند. مشكل عمده اين كتابخانه‌ها كمبود فضا و نيروي انساني متخصص  و نيز عدم جايگاه سازماني يكسان است. همچنين برخي از اين كتابخانه‌ها داراي مجموعه‌اي غني هستند و برخي ديگر مجموعه‌اي ضعيف دارند. براي رفع اين مشكلات، استفاده بهينه از مجموعه موجود و ارائه خدمات اطلاعاتي كاراتر به جامعه استفاده كننده، طرح ايجاد شبكه اطلاعاتي براي اين كتابخانه‌ها پيشنهاد شده است. با توجه به شرايط و وضعيت كتابخانه‌هاي مورد بررسي مناسب‌ترين ريخت براي اين شبكه، تركيبي است به گونه‌اي كه برخي از وظايف و خدمات شبكه مانند مهار كتابشناختي، خدمات ارجاعي و خدمات آموزشي به صورتي متمركز توسط هسته شبكه (كتابخانه بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران) و برخي ديگر چون خدمات آگاهي‌رساني جاري و امانت بين كتابخانه‌اي به صورتي غيرمتمركز توسط هريك از كتابخانه‌ها انجام گيرد. در پايان پيشنهادهايي جهت گسترش خدمات شبكه ارائه شده است.

كليدواژه‌ها: شبكه‌هاي اطلاعاتي، شبكه‌هاي كتابخانه‌اي، كتابخانه‌هاي بانكهاي دولتي

 


انجمن علمي علوم كتابداري و اطلاع رساني

 

نام خانوادگي : پارسايي محمدي

نام: پرستو

استاد راهنما: دكتر مرتضي كوكبي

استاد مشاور: دكتر عبدالحسين فرج پهلو

عنوان رساله: تحليل توصيفي و استنادي مجله علوم تربيتي و روانشناسي دانشگاه شهيد چمران اهواز طي سالهاي 1382-1351

چكيده:

اين تحقيق كه با روش تحليل استنادي صورت گرفته است به بررسي مقالات منتشر شده در مجله علوم تربيتي و روانشناسي دانشگاه شهيد چمران اهواز طي سالهاي 1382-1351 پرداخته است. در اين تحقيق 29 شماره از اين مجله مورد بررسي قرار گرفت. يافته هاي بخش اول تحقيق نشان داد كه از مجموع 201 مدرك منتشر شده در اين مجله-127 مدرك توسط مردان و- 19 مدرك توسط زنان و 52 مدرك با همكاري زنان و مردان تهيه شده است. در ميان دانشكده ها و موسسات آموزش عالي-اعضاي هيئت علمي دانشگاه شهيد چمران اهواز بيشترين تعداد مدرك را به خود اختصاص دادند و در اين ميان سهم دانشكده علوم تربيتي اين دانشگاه با توليد 138 مدرك بيشترين بوده است. نويسندگان كليدي هم در اين تحقيق مشخص شدند. پراكندگي موضوعي مدارك مندرج در مجله نيز يكسان نبود و موضوع روانشناسي سهم بيشتري را به خود اختصاص داد. از 201 مدرك مندرج در اين مجله- تعداد 4107 استناد استخراج شد. از اين تعداد 947 استناد به منابع فارسي و 3160 استناد به منابع لاتين بوده است. بررسي نوع مواد مورد استناد نشان داد كه بيشترين استناد در منابع فارسي به كتابها بوده است كه رقم 444 را به خود اختصاص داده است. بررسي استنادهاي منابع لاتين نشان داد كه بيشترين استناد يعني 1802 استناد به مجلات بوده است. از بررسي تاريخ استنادها در ارتباط با منابع فارسي مشخص شد كه بيشترين استنادها مربوط به سالهاي 1373 به بعد مي باشد. اين درحالي است كه در منابع خارجي بيشترين استنادها به سالهاي 1994-1985 اختصاص داشته است. در نتيجه كهنگي مواد در منابع فارسي 10 سال و در منابع خارجي 20 سال محاسبه شده است كه به طور متوسط نيم عمري برابر با 15 سال براي كل منابع برآورد شده است. ميانگين تعداد استناد در هر مدرك 21 استناد بوده است.


انجمن علمي علوم كتابداري و اطلاع رساني

 

عنوان رساله: شناسایی عوامل پیش برنده و بازدارنده استفاده از کتابخانه های دانشگاه شهید چمران اهواز از دیدگاه دانشجویان تحصیلات تکمیلی آن دانشگاه

نام خانوادگی: صباغی نژاد

نام: زیور

استاد راهنما: دکتر زاهد بیگدلی

استاد مشاور: دکتر عبدالحسین فرج پهلو

هدف اصلی این تحقیق شناسایی عواملی است که می توانند بر استفاده از کتابخانه های دانشگاه شهید چمران اهواز تاثیر گذار باشند. کل جامعه تحقیق که شامل کلیه دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه شهید چمران اهواز بودند 870 نفر بود که 290 نفر به عنوان نمونه برگزیده شدند. یافته های تحقیق نشان داد که دسترسی مستقیم مراجعین به کتاب موجود در قفسه های کتابخانه، با 3/69 درصد، علاقه دانشجویان به مطالعه و استفاده از کتابخانه 9/58 درصد و همخوانی شماره های بازیابی موجود در کارتهای برگه دان یا کامپیوتر با 4/56 درصد بر استفاده از کتابخانه های دانشگاه شهید چمران اهواز تاثیر گذار باشند. در ادامه با به کارگیری روش تحلیل عامل این یافته ها در شش گروه به شرح زیر تقسیم بندی شدند:

گروه یک: عوامل محیطی، گروه دو: کتابداران و کتابخانه ها، گروه سه: تعداد کتابها و سایر منابع، گروه چهار: دسترسی به سیار امکانات، گروه پنج: علاقه و آگاهی دانشجویان، گروه شش: کمیت و کیفیت خدمات.


انجمن علمي علوم كتابداري و اطلاع رساني

 

نام خانوادگی: محسنی

نام: مهدی

عنوان پايان‌نامه: مقایسه رفتارهای استنادی دانشجویان کارشناسی ارشد کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاههای ایران بر اساس منابع پایان نامه های آنها طی سالهای 1377-1382 به منظور  تعیین مجلات هسته و هزینه سودمندی آنها

استاد راهنما: دکتر فريده عصاره

چكيده:

 تحقیق حاضر برآن است که از طریق به کارگیری روش تحلیل استنادی به مقایسه رفتارهای استنادی دانشجویان کارشناسی ارشد کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاههای مجری دوره های کارشناسی ارشد تحت پوشش وزارت علوم، تحقیقات و فناوری طی سالهای 1377-1382 بپردازد و مجلات هسته در پایان نامه های دانشگاههای مورد بررسی را مطالعه و هزینه سودمندی آنها را تعیین نماید. این تحقیق از نوع استنادی و مقایسه ای است و با استفاده از روش تحلیل استنادی انجام می گیرد. روش گردآوری داده ها از طریق فیش نویسی از منابع و مآخذ این پایان نامه هاست. بهای مجلات هسته جهت محاسبه هزینه سودمندی

از طریق رجوع به دیسک فشرده اولریخ و بخش نشریات کتابخانه مرکزی این دانشگاهها به دست می آید. نتایج تحقیق نشان می دهد که قاعده برادفورد در مورد مجلات لاتین دانشگاههای فردوسی مشهد و شیراز صادق نیست. دانشگاه شهید چمران اهواز دارای دو مجله هسته، دانشگاه تهران دارای سه مجله هسته و دانشگاه تربیت مدرس دارای دو مجله هسته در پایان نامه های خود می باشند و به صورت یکجا سه مجله هسته در پایان نامه های پنج دانشگاه یافت می شوند. نیم عمر کتابهای فارسی مورد استناد در پایان نامه های پنج دانشگاه، 12 سال، مجلات فارسی، 8 سال، پایان نامه های فارسی، 12 سال و سایر مواد فارسی هشت سال می باشد. نیم عمر کتابهای لاتین مورد استناد در پایان نامه های پنج دانشگاه، 20 سال، مجلات لاتین، 12 سال، پایان نامه های لاتین، 16 سال و سایر مواد لاتین، 3 سال می باشد. College & Research Libraries هزینه سودمندتر از سایر مجلات هسته می باشد. پنج دانشگاه به طور یکجا در موضوع ((مواد منابع)) با 16/22 درصد عنوان پایان نامه حائز بیشترین تعداد عناوین پایان نامه می باشند و در موضوع ((کنترل کتابشناختی)) پایان نامه ای ندارند. در مجموع، دانشجویان پنج دانشگاه، بیشترین میزان استفاده از مجلات با 63/39 درصد استناد و کمترین میزان استفاده را از نامه ها با 2 درصد استناد دارند.


انجمن علمي علوم كتابداري و اطلاع رساني

 

نام خانوادگي:دانش 

 نام:فرشید

عنوان پايان‌نامه:  تهیه و پیشنهاد شرح شغل کتابداران سیستم ها و تعیین جایگاه سازمانی آنها در کتابخانه‌های مرکزی دانشگاه های کشور

استاد راهنما: دكتر عبدالحسين فرج‌پهلو

استاد مشاور:دکتر زاهد بيگدلی

چكيده

هدف از انجام این پژوهش تهیه و پیشنهاد شرح شغل کتابداران سیستم ها و تعیین جایگاه سازمانی آنان در کتابخانه های مرکزی دانشگاه های ایران می باشد.  در این پژوهش برای گردآوری داده ها از دو روش مطالعات کتابخانه ای و نظر سنجی استفاده شد. ابزار گردآوری داده ها نیز پرسشنامه ای بود که به منظور همین پژوهش ساخته شد. جامعه پژوهش نیز عبارتند از: تمامی مدیران و مسئولین بخش های اطلاع رسانی کتابخانه های مرکزی دانشگاه های کشور. در نهایت پس از گردآوری داده ها و تحلیل نظرات مدیران و کتابداران زیر پوشش تحقیق، مناسب ترین شرح شغلِ پیشنهادی برای کتابداران سیستم ها در کتابخانه های مرکزی دانشگاه های ایران بدست آمد. این شرح شغل شامل وظایف، مهارت ها، ویژگی ها، شرایط احراز شغل، عوامل و ابزار کار، شرایط محیط کار، توانایی های فکری و جسمی و فناوری های مورد نیاز می باشد.


انجمن علمي علوم كتابداري و اطلاع رساني

 

نام خانوادگي: اصنافي 

  نام: امير رضا

عنوان پايان‌نامه: طراحي درگاهي براي مجلات الكترونيكي رايگان، ويژه دانشگاه شهيد چمران اهواز، بر اساس نظرات دانشجويان تحصيلات تكميلي دانشگاه در مورد اين مجلات

استاد راهنما: دکتر عبدالحسين فرج پهلو

استاد مشاور: دکتر عبدالحميد معرف زاده

چکيده:

يکي از انواع مجلات ا لکترونيکي، مجلات الکترونيکي رايگان هستند. اين مجلات، از طريق اينترنت و به صورت رايگان در دسترس کاربران قرار مي گيرند. هم اينک، مجلات الکترونيکي رايگان، بخش عمده منابع علمي مي باشند. هدف اصلي اين پژوهش، طراحي يک درگاه مخصوص مجلات الکترونيکي رايگان براي دانشگاه شهيد چمران اهواز، بر اساس نظرات دانشجويان دوره هاي تحصيلات تکميلي اين دانشگاه مي باشد. ابزار گردآوري اطلاعات، بررسي منابع موجود، استفاده از سياهه وارسي، پرسشنامه و موتور کاوش ياهو بودند. براي تحليل آماري داده ها از آمار توصيفي و نيز آزمون مجذور خي، آزمون تحليل واريانس يک راهه و شفه استفاده شد. از تحليل سياهه وارسي که بين صاحب نظران ايراني در زمينه کتابداري و اطلاع رساني ارسال شده بود، 36 معيار جهت انتخاب مجلات الکترونيکي رايگان از طريق اينترنت به دست آمد. با استفاده از اين معيارها 198 مجله از پايگاه راهنماي مجلات الکترونيکي رايگان به دست آمد. در اين تحقيق مشخص شد که دانشجويان دوره هاي تحصيلات تکميلي دانشگاه شهيد چمران اهواز آشنايي اندکي با مجلات الکترونيکي رايگان رشته تخصصي خود دارند و ميزان استفاده آنها از اين مجلات در سطح پائيني قرار دارد. بر اساس نظرات دانشجويان دوره هاي تحصيلات تکميلي دانشگاه شهيد چمران اهواز، معيارهاي ارزيابي کيفيت مجلات الکترونيکي رايگان و ويژگيهايي که براي طراحي يک درگاه مخصوص مجلات الکترونيکي رايگان مورد نياز است، به دست آمد. دراين تحقيق با استفاده از آزمون مجذور خي مشخص شد که بين استفاده دانشجويان دوره هاي شبانه و روزانه دانشگاه شهيد چمران اهواز از مجلات الکترونيکي رايگان، تفاوت معني داري وجود ندارد. در اين تحقيق، با شيوه وب سنجي، پر استنادترين مجلات الکترونيکي رايگان هر رشته تعيين شد. با اين شيوه، 63 مجله پر استناد مشخص شد. در نهايت، با استفاده از نرم افزار فرانت پيج  که نرم افزارمخصوص طراحي صفحات وب است ، نسخه اوليه درگاه مخصوص مجلات الکترونيکي رايگان براي دانشگاه شهيد چمران اهواز طراحي و ايجاد شد. مجلات الکترونيکي رايگان هر رشته دانشگاهي، از اين درگاه قابل دسترس خواهند بود.


انجمن علمي علوم كتابداري و اطلاع رساني

 

نام خانوادگی: بيرانوند

نام: علی

استاد راهنما: دکتر زاهد بيگدلی

عنوان رساله:تأثير اجراي برنامه آموزش استفاده از كتابخانه بر توانايي استفاده از كتابخانه توسط دانشجويان تحصيلات تكميلي  دانشگاه شهيد چمران اهواز

چکيده:

هدف اصلی تحقيق حاضر, بررسی تأثير اجرای برنامه آموزش استفاده از کتابخانه بر دانش استفاده  از کتابخانه در ميان دو گروه از دانشجويان تحصيلات تکميلی شاغل به تحصيل در دانشگاه شهيد چمران اهواز در سال تحصيلی 1384-1383 است.يک گروه از آزمودنيها از طريق برنامه آموزشی بروشور و گروه ديگر از طريق آموزش کلاسی مورد آموزش قرار گرفتند.اين آزمودنيها به صورت تصادفی از بين دانشجويان تحصيلات تکميلی دانشگاه شهيد چمران انتخاب شدند.

ابزار جمع آوری اطلاعات, پرسشنامه است که دانش آزمودنيها را قبل از اجرای برنامه آموزشی و بعد از اجرای برنامه آموزشی مورد سنجش قرار می دهد.محتوای برنامه آموزشی شامل: آشنايی با منابع مرجع و چگونگی بهره گيری از آنها, آشنايی با نحوه سازماندهی منابع در کتابخانه, آشنايی با منابع الکترونيکی اطلاعات از قبيل پايگاه های جستجوی مقالات فارسی و لاتين و همچنين پايگاه های جستجوی پايان نامه های فارسی و لاتين,آشنايی با وظايف کتابداران بخشهای مختلف کتابخانه, آشنايی با نحوه اداره کتابخانه و نيز جمع آوری نظرات آزمودنيها در مورد محتوای برنامه آموزش استفاده از کتابخانه و زمان اجرای اين گونه برنامه ها می باشد از روش آماری مجذور کای جهت تعيين معنی دار بودن تفاوت بين پس آزمون و پيش آزمون هر گروه آموزشی و نيز تفاوت بين پس آزمونهای هر دو گروه آموزشی بروشور و کلاسی استفاده شد.نتايج به دست آمده ضمن تأييد تأثير مثبت برنامه های آموزشی بر دانش استفاده از کتابخانه در بين آزمودنيها شامل نکاتی از قبيل زير می باشد:

-در بخش مربوط به سازماندهي منابع بين روش آموزشي بروشور و آموزش کلاسی تفاوت چندانی وجود ندارد.

-در بخش مربوط به منابع مرجع استفاده از روش آموزش كلاسي نسبتاٌ مؤثرتر از روش بروشور است.

-در بخش مربوط به استفاده از منابع الكترونيكي اطلاعات استفاده از روش آموزش كلاسي مؤثرتر از روش بروشور مي باشد.

-در بخش مربوط به سازمان كتابخانه، استفاده از روش كلاسي به مراتب مؤثرتر از روش بروشور مي باشد.

-در بخش مربوط به مقررات و وظايف كاركنان كتابخانه تفاوت چنداني در بين دو روش آموزشي وجود ندارد و استفاده از هر كدام از آنها مي تواند در انتقال اطلاعات مربوط مؤثر باشد.

 

 


انجمن علمي علوم كتابداري و اطلاع رساني

 

نام خانوادگي: زوارقي
نام: رسول
استادراهنما: دكتر عبدالحسين فرج پهلو
استاد مشاور: دكتر عبدالحميد معرف زاده
ارائه الگويي براي ويژگيهاي نمايشي و رابط كاربري در اپكهاي وب بنياد كتابخانه اي بر اساس ملاكهاي موجود جهاني و نظرات صاحب نظران به منظور بررسي تطبيقي اپكهاي وب بنياد موجود در كتابخانه ها و مراكز اطلاع رساني ايران
چكيده:

هدف از انجام اين تحقيق ارائه‌ي يك الگوي پيشنهادي براي وضعيت نمايشي و رابط كاربري اپك هاي وب‌بنياد ايران براساس ملاك‌هاي موجود جهاني و نظرات صاحب‌نظران و نيز بررسي وضعيت فعلي و ارزيابي اپك‌هاي موجود در كتابخانه‌ها و مراكز اطلاع‌رساني بر مبناي الگوي مذكور مي‌باشد. از سه روش مطالعات كتابخانه‌اي، نظرسنجي و مشاهده، براي انجام تحقيق استفاده شد. ابزار گردآوري داده‌ها نيز مطالعات كتابخانه اي و پيمايش در متون، و نيز سياهه‌ي وارسي بودند. جامعه‌ي تحقيق نيز عبارت بودند از: صاحب‌نظران ايراني در زمينه‌ي اپك‌ها؛ و 6 اپك ايراني كه از طريق وب در دسترس هستند. از حاصل اين پژوهش و داده‌هاي گردآوري شده الگويي بدست آمد كه در دو بخش ويژگي‌هاي نمايشي و رابط كاربري به ترتيب شامل 5 و 9 معيار مختلف مي‌باشد. در نهايت پس از انجام پژوهش مشخص شد كه صاحب‌نظران ايراني در حوزه‌ي اپك‌ها، بيشترين اشنايي و استفاده را از وب اپك نوسا دارند حال آنكه وب‌اپك پارس‌آذرخش، بيشترين ميزان نمرات را از سياهه‌ي وارسي پژوهش بدست آورد.  ترتيب رتبه‌ي  اپك هاي وب‌بنياد ايران از نظر ويژگي‌هاي نمايشي عبارت است از: پارس‌آذرخش با2 /98نمره رتبه‌ي اول، نوسا با 6/93نمره رتبه‌ي دوم، پيام با 4/89 نمره رتبه‌ي سوم، اراكل با 6/77 نمره رتبه‌ي چهارم، ايران‌داك با 2/68 نمره رتبه‌ي پنجم، و گنجينه با 36 نمره از صد رتبه‌ي ششم. همچنين از نظر رابط كاربري ترتيب رتبه‌ها بدين گونه است: پارس‌آذرخش با 78/72 نمره رتبه‌ي اول، نوسا با 89/64 نمره رتبه‌ي دوم، پيام با 44/60 نمره رتبه‌ي سوم، اراكل با 32/49نمره رتبه‌ي چهارم، ايران‌داك با 89/42نمره رتبه‌ي پنجم، و گنجينه نيز با44/18نمره از صد رتبه‌ي ششم. ميانگين نمرات همه‌ي اپك هاي وب‌بنياد ايران نيز از نظر ويژگي‌هاي نمايشي17/77، و از نظر رابط كاربري 63/51 شد. نمرات اين اپك ها نيز با لحاظ كردن هر دو ويژگي نمايشي و رابط كاربري، عبارت بود از: پارس‌آذرخش 49/85، نوسا 24/79، پيام 92/74، اراكل 47/63، ايران‌داك 04/56، و گنجينه 22/27. ميانگين نمرات همه‌ي اپك ها از دو جنبه‌ي نمايشي و رابط كاربري نيز 40/64  محاسبه شد. يافته هاي جنبي اين تحقيق نشان داد كه صاحب‌نظران ايراني به ويژگي‌هاي رابط كاربري بيش از ويژگي هاي نمايشي اهميت مي‌دهند، حال آنكه اپك هاي وب‌بنياد ايران در مجموع، از ويژگي‌هاي نمايشي نسبت به ويژگي‌هاي رابط كاربري نمرات بيشتري كسب نموده‌اند. همچنين، مشخص شد كه از نظر صاحب‌نظران، بيشترين ويژگي‌هاي نمايشي را وب‌اپك نوسا و بيشترين ويژگي‌هاي مربوط به رابط كاربري را پارس‌آذرخش رعايت نموده‌اند.


انجمن علمي علوم كتابداري و اطلاع رساني

 

نام خانوادگی: کرمانی

نام: مهنوش

استاد راهنما: دکتر مرتضی کوکبی

عنوان پايان نامه: پيشنهاد يک مجموعه قواعد فهرست نويسی استاندارد مطابق با ويژگيهای کتابشناختی ايران و زبان فارسی ازطريق مقايسه دستنامه قواعد فهرست نويسی با کتاب قواعد فهرست نويسی انگلو-امريکن

 چکيده: هدف اصلی پژوهش حاضر پيشنهاد يک مجموعه قواعد استاندارد مطابق با نيازهای کتابشناختی ايران و ويژگيهای فرهنگ و زبان فارسی از طريق مقايسه کتاب دستنامه قواعد فهرست نويسی با کتاب مجموعه قواعد فهرست نويسی انگلو-امريکن می باشد. بخش اول دستنامه که شامل مجموعه قواعدی خاص کتابهای فارسی است با فصلهای ۲ و ۳و۱۲ AACR2مقايسه می شود. نتايج حاصل از پژوهش نشان /داد که ۲۵/۷۳ درصد از فصل -۷/۷۷ درصد از فصل  و  درصد از فصل ۱۲ دستنامه با انگلوامريکن تفاوتهای ظاهری و محتوايی دارد. اين تفاوتها ناشی از:

مفصل يا خلاصه بودن قواعد انگلوامريکن-جابجايی شماره های قواعد انگلوامريکن -تفسير نادرست ازقواعد انگلوامريکن-تعديل سه قاعده برای سازگاری با ويژگيهای زبان و فرهنگ فارسی-تعديل پنج قاعهده که بر مبنای نيازهای کتابشناختی ايران صورت گرفته است. بنابراين تنها سه قاعده مربوط به ويژگيهای فرهنگ و زبان فارسی و پنج قاعده مربوط به نيازهای کتابشناختی ايران بود. همچنين نشان داده شد که دستنامه آنگونه که ادعا می کند سازگاری کافی با قواعد بين المللی نداشته و ازکارايی لازم برای فهرست نويسی کتب فارسی برخوردار نيست. پژوهشگر پيشنهاد می کند به جای استفاده از دستنامه ترجمه انگلوامريکن همراه با اضافات لازم برای سازگاری با شرايط ايران استفاده شود و موارد اضافه شده با نشانه ای خاص که در مقدمه اين مجموعه قواعد پيشنهادی آمده نشان داده شود. ضروری به نظر می رسد که کميته ملی فهرست نويسی برای اخذ تصميم درباره انطباقهايی که در آينده برای سازگاری با شرايط ايران بر روی قواعد انگلوامريکن بايد صورت گيرد تشکيل شود.


انجمن علمي علوم كتابداري و اطلاع رساني

 

نام خانوادگی: عبداللهی

نام: ام البنين

استاد راهنما: دکتر زاهد بيگدلی

عنوان پايان نامه: بررسي ديدگاه اعضاي هيأت علمي دانشگاه شهيدچمران اهواز به تفكيك گروهها درباره اهميت و ميزان استفاده ازمجلات علمي موجود، تكميل اين مجلات و جايگزيني مجلات چاپي با شكل الكترونيكي آن

 چکيده:

نتايج پژوهش  نشان داد كه 40 درصد ازاعضاي هيأت علمي نقش مجلات علمي چاپي و الكترونيكي را درارتقاي سطح علمي خود زياد و اكثريت آنها مطابقت اين دسته ازمنابع اطلاعاتي را با نيازهاي اطلاعاتي خود كم ارزيابي كرده اند. اكثريت پاسخگويان، ميزان موافقت خود را با افزايش اشتراك مجلات علمي الكترونيكي همراه با توقف اشتراك مجلات علمي چاپي متوسط گزارش كرده اند. 8/42 درصد ازپاسخگويان، نقش مجلات علمي الكترونيكي را درارتقاي سطح علمي زياد گزارش كرده اند و تنها 9/5 درصد ازافراد، نقش مجلات علمي الكترونيكي را درارتقاي سطح علمي خود كم گزارش نموده اند. همچنين 8/42 درصد ازپاسخگويان، ميزان اهميت مجلات الكترونيكي را بسيارزياد و تنها 1/2 درصد نظرشان درمورد ميزان اهميت مجلات علمي الكترونيكي كم بود.

دراين پژوهش، علت عدم استفاده ازمجلات علمي الكترونيكي، سرعت كم شبكه و مشكل بودن دسترسي به اطلاعات و عدم آشنايي با شيوه هاي جستجوي اطلاعات بيشترين توزيع فراواني را داشته است. مهمترين دلايل استفاده ازمجلات علمي چاپي، ازنظرپاسخگويان عبارتنداز: سهولت استفاده، قابليت تورق يا مرور سريع متون، آشنايي با شكل مدرك و امكان خط كشيدن زيرمتون براي تأكيد برآنها، دوام بهتراطلاعات. ازطرفي، مهمترين دلايل استفاده ازمجلات علمي الكترونيكي ازديدگاه پاسخگويان عبارتنداز: ارائه و نمايش متون به صورت تازه و امكان تعامل با كاربر، تازه بودن اطلاعات دريافتي، امكان استفاده ازقابليتهاي خاص جستجو و بازيابي متون، سرعت دستيابي. وي درپايان پژوهش خود پيشنهاد كرد كه درمجموعه سازي منابع كتابخانه هاي دانشگاه، مجلات علمي با توجه به نيازهاي اطلاعاتي اعضاي هيأت علمي ازنظرات اساتيد گروههاي مختلف آموزشي درقالب كميته هاي انتخاب، خريد و اشتراك منابع جديد استفاده بيشتري صورت گيرد.


انجمن علمي علوم كتابداري و اطلاع رساني

 

نام‌خانوادگي: صابری

 نام: مريم

درجه‌تحصيلي: كارشناسي‌ارشد

عنوان پايان‌نامه: بررسي ويژگي‌هاي ساختاري و محتوايي صفحات‌خانگي كتابخانه‌هاي مركزي دانشگاههاي ايران و كشورهاي امريكا، كانادا و استراليا به منظور ارائه يك الگوي بهينه جهت طراحي صفحات‌خانگي كتابخانه‌هاي مركزي دانشگاههاي ايران

استاد راهنما: دكتر عبدالحسين فرج‌پهلو

چكيده: هدف اصلي پژوهش حاضر دست‌يابي به يك الگوي بهينه جهت طراحي صفحات‌خانگي كتابخانه‌هاي دانشگاهي ايران مي‌باشد. اين پژوهش از نوع توصيفي و روش آن تركيبي از مطالعه كتابخانه‌اي و روش پيمايشي است. ابزار گردآوري داده‌ها در اين پژوهش عبارتست از: 1- مطالعه كتابخانه‌اي: به منظور يافتن معياري جهت طراحي وب سايت‌هاي كتابخانه‌هاي دانشگاهي ايران 2- سياهه‌وارسي: به منظور مقايسه وب‌سايت‌هاي كتابخانه هاي دانشگاهي ايران با كشورهاي خارجي استراليا، كانادا و امريكا
3- مقياسي جهت نظرسنجي از كاربران وب‌سايت كتابخانه‌هاي دانشگاهي ايران و متخصصين طراح وب‌سايت. جامعه پژوهش عبارتست از: 1- كليه وب‌سايت‌هاي كتابخانه‌هاي دانشگاهي ايران (تابع وزارت علوم، تحقيقات و فن‌آوري) و 15 وب‌سايت كتابخانه دانشگاهي كشورهاي استراليا، كانادا و امريكا (5 وب‌سايت براي هر كشور) كه به‌طور تصادفي انتخاب شده‌اند 2- دانشجويان تحصيلات تكميلي دانشگاههاي شهيد چمران اهواز، صنعتي‌شريف و هنر تهران به عنوان نمونه‌اي از كل كاربران وب‌سايت‌هاي كتابخانه‌هاي دانشگاهي كشور 3- متخصصين طراح وب‌سايت.

يافته‌هاي پژوهش نشان دادند كه از لحاظ كمّي تعداد وب‌سايت‌هاي كتابخانه‌هاي دانشگاهي در كشور ما در حال افزايش است. به منظور ارائه معياري جهت بررسي ويژگي‌هاي ساختاري و محتوايي وب‌سايت‌هاي كتابخانه‌هاي دانشگاهي، پژوهشگر با استفاده از تعاريفي كه توسط “هويزينگ” و “رابينز و استيليانو” در دو مقاله جداگانه از ويژگي‌هاي ساختاري و محتوايي به‌عمل آمده بود، مدلي را ارائه كرد و سپس براساس اين مدل ويژگي‌هاي ساختاري و محتوايي وب‌سايت‌هاي كتابخانه‌هاي دانشگاهي ايران و كشورهاي امريكا، كانادا و استراليا را با يكديگر مقايسه نمود. نتايج اين مقايسه نشان داد كه تفاوت زيادي در بين وب‌سايت‌هاي كتابخانه‌هاي دانشگاهي ايران با همتايان خارجي آنها وجود دارد. همچنين بررسي نتايج حاصل از آزمون خي نيز نشان داد كه اگر چه تفاوت در بين ويژگي‌هاي ساختاري وب‌سايت‌هاي كتابخانه‌هاي دانشگاهي ايران باكشورهاي خارجي در مقايسه با كشورهاي خارجي تا حدي بيشتر است (43 مورد ويژگي ساختاري در برابر 41 مورد ويژگي محتوايي)، اما شدت و درجه تفاوت در بين ويژگي‌هاي محتوايي به مراتب بيشتر از ويژگي‌هاي ساختاري است ( p < 0/05). نقش خدمات‌رساني در وب‌سايت‌هاي كتابخانه‌هاي دانشگاهي ايران در سطح بسيار نازلي قرار دارد و به نقش اطلاع‌رساني در مقايسه با نقش خدمات‌رساني توجه بيشتري شده است. نتايج حاصل از آزمون تحليل عامل نيز نشان داد كه از ديد كاربران ايراني ويژگي‌هاي مطرح در طراحي وب‌سايت كتابخانه‌اي در سه گروه (عامل) قرار مي‌گيرند و در اين بين ويژگي‌هاي محتوايي بيشتر از ويژگي‌هاي ساختاري مورد توجه كاربران واقع شده‌اند به طوريكه از ميان 30 ويژگي استخراج شده توسط آزمون تحليل‌عامل، 21 ويژگي محتوايي و تنها 9 ويژگي ساختاري بودند. همچنين نتايج حاصل از آزمون تحليل‌واريانس يك‌راهه و آزمون پيگيري شفه نشان دادند كه ميان نظرات و نيازهاي كاربران دانشگاه صنعتي شريف با نظرات و نيازهاي كاربران دو جامعه ديگر پژوهش‌ (شهيد چمران اهواز و هنر تهران) در عامل اول و دوم تفاوت وجود دارد. نظرسنجي از متخصصين طراح وب‌سايت نيز نشان‌دهنده اهميت ويژگي‌هاي محتوايي نسبت به ويژگي‌هاي ساختاري در هنگام طراحي وب سايت كتابخانه است. در پايان پژوهشگر براساس يافته هاي بدست آمده الگويي را جهت طراحي وب‌سايت‌هاي كتابخانه‌هاي دانشگاهي ايران ارائه كرده است.

 


انجمن علمي علوم كتابداري و اطلاع رساني

 

نام خانوادگي : عظيمي

نام: محمد حسن

عنوان پايان نامه: بررسي زير ساخت اطلاعاتي دانشگاه شهيد چمران و مقايسه آن با استانداردهاي مربوطه و ارائه طرح پيشنهادي نظام جامع اطلاع رساني براي اين دانشگاه

استاد راهنما: دكتر عبدالحسين فرج پهلو

درجه تحصيلي: كارشناسي ارشد

تعداد صفحه: 158ص

كليد واژه : نظام اطلاعاتي . زيرساخت نظام اطلاعاتي . اطلاع رساني . شبكه هاي اطلاعاتي دانشگاهي . كتابخانه هاي دانشگاهي . استانداردهاي كتابخانه هاي دانشگاهي

چكيده:

دانشگاه از نهادهاي توليد كننده اطلاعات است. درجريان توليد اطلاعات در دانشگاه ، چرخه اطلاعات مي بايست ازنظم و پويائي برخوردار باشد تا بتواند نيازهاي اطلاعاتي اساتيد و دانشجويان را به شكلي مطلوب تامين نمايد. پويايي مورد نظر در چرخه اطلاعات مستلزم وجود يك زيرساخت محكم و منطبق بر نيازهاي جاري و آتي سازمان دانشگاه با تمام اهداف از پيش تعيين شده آن مي باشد. در پژوهش حاضر وضعيت زير ساخت نظام اطلاعاتي دانشگاه شهيد چمران ابتداءمورد شناسائي قرارگرفته و سپس با استاندارد كتابخانه هاي دانشگاهي ايران تطبيق داده مي شود. براي اين كار، ابتداء عناصر لازم در يك زيرساخت نظام اطلاعاتي مشخص گرديد. سپس وضعيت اين عناصر در جامعة مورد بررسي مورد سنجش قرار گرفت. اين عناصر به دو گروه مادي و معنوي تقسيم گرديد. عناصر مادي شامل: منابع اطلاعاتي، بودجه ، فضا، تجهيزات، امكانات مادي و نيروي انساني مي شود و عناصر معنوي نيز مجموعه قوانين، آئين نامه ها، دستور العملها، اهداف ، خط مشي و سياسهاي اجرايي مورد نياز در بهره برداري از نظام را شامل مي گردد.

نتايج بررسي انجام گرفته در اين پژوهش در خصوص عناصر فوق حكايت از عدم انطباق آنها با استانداردهاي مربوطه دارد. براساس يافته هاي اين پژوهش، پژوهشگر ضمن ارائه پيشنهاداتي براي بهبود وضع موجود و سامان بخشيدن به فعاليتهاي جاري اطلاع رساني، طرحي براي نظام اطلاعاتي دانشگاه شهيد چمران ارائه نمود. در اين طرح، يك شوراي عالي سياستگذاري براي ساماندهي و توسعه فعاليتهاي اطلاع رساني پيشنهاد شده است كه متشكل از پنج كميته اجرائي مي باشد. اين كميته ها بر اساس وظايفي كه براي آنها تعريف شده است، به ساماندهي و اصلاح وضع موجود تا رسيدن به سطح مطلوب و فعليت يافتن يك نظام جامع و كامل اطلاعاتي مي پردازند.

 


انجمن علمي علوم كتابداري و اطلاع رساني

 

نام خانوادگي: مرادمند   

    نام: علی

عنوان پايان‎نامه: ارائة الگويي مناسب براي ارتقاء كيفي وب سايت كتابخانة ملّي جمهوري اسلامي ايران از طريق تحليل محتوايي و ساختاري ويژگيهاي وب سايتهاي كتابخانه هاي ملي جهان با استمداد از نظرات صاحبنظران ايرانی

استاد راهنما: دكتر فريده عصاره

مقطع: کارشناسی ارشد

كليد واژه‎ها: کتابخانه ملی، وب سایت کتابخانة ملی، تحلیل ساختاری و محتوایی، ویژگیهای ساختاری و محتوایی،کتابخانة ملی جمهوری اسلامی ایران،

چکيده:

 

     این پژوهش برای ارائة وب سایتی مناسب با نیازهای کاربران و اهداف و سیاستهای کتابخانة ملّی انجام شده است. پژوهش حاضر به روش تحلیل محتوا انجام شده است. موارد مورد پژوهش در این بررسی 58 وب سایت کتابخانة ملّی است و ابزار گردآوری اطلاعات سیاهة وارسی و شبکة جهانگستر وب می باشد. سیاهة وارسی اولیّه در قالب 69 سؤال در طیف لیکرت و یک سؤال باز به متخصِّصان وصاحبنظران ایرانی ارسال شد تا ویژگیهای ساختاری و محتوایی مندرج در آن را الویَّت بندی کنند. طبق نظر صاحبنظران ایرانی میزان اهمیَّت ویژگیهای مندرج در سیاهة وارسی بطور متوسط بین عدد 4 به معنی زیاد مهمّ و 5 به معنی خیلی زیاد مهمّ قرار دارد. فقط 18 ویژگی میانگین کمتر از 4 داشتند. پس از جمع آوری سیاهة وارسی اولیّه و تجزیه و تحلیل آن، سیاهة وارسی نهایی با 66 ویژگی اعم از ساختاری و محتوایی طرّاحی گردید. و همة وب سایتهای مورد مطالعه بر اساس آن مورد ارزیابی قرار گرفتند. بعلاوه واژگان مترادف شناسایی شده و واژگان پذیرفته شده تعیین گردیدند. بررسی وضعَّیت موجود وب سایتها و وضعَّیت مطلوب از دیدگاه صاحبنظران ایرانی نشان داد که در طرّاحی وب سایتهای کتابخانه های ملّی به نیاز کاربران و اهداف و سیاستهای  کتابخانه های ملّی به اندازة کافی  و لازم توجه نشده است. ویژگیهای ساختاری  و محتوایی مهمّ شناسایی شده و کشورهایی که پر بسامدترین وب سایتها را داشتند، مشخص شدند. وب سایت کتابخانة کنگرة آمریکا 80%، وب سایت کتابخانة ملّی انگلستان 74%، و دانمارک و مالزی 72% با سیاهة وارسی مطابقت داشته و به ترتیب رتبة اول تا سوم را دارند. وب سایت کتابخانة ملّی جمهوری اسلامی ایران با 51% مطابقت رتبة 12 را دارد.

در مجموع طبق یافته های پژوهش حاضر وب سایتهای کتابخانه های ملّی مورد بررسی از طرّاحی ضعیفی برخوردارند. در نهایت با توجه به نتایج بدست آمده ا زپژوهش الگوی پیشنهادی برای طراحی وب سایت یک کتابخانة ملّی و همچنین الگوی پیشنهادی برای ارتقاء سطح کیفی وب سایت کتابخانة ملّی جمهوری اسلامی ایران ارائه گردید که لوح فشردة آن به پیوست پایان نامه ارائه شده است. 

      


انجمن علمي علوم كتابداري و اطلاع رساني

 

نام خانوادگی: کشتی رانی

نام:  شقایق

عنوان پایان نامه: بررسی ساختار سازمانی مراکز اطلاع رسانی مهم دنیا و ارائه الگوی بهینه جهت مرکز اطلاع رسانی و خدمات علمی جهاد سازندگی

تاریخ فارغ التحصیلی: 1378                                   تعداد صفحه: 180

 

کلید واژه ها: ساختار سازمانی، مراکز اطلاع رسانی، مرکز اطلاع رسانی و خدمات علمی جهاد سازندگی

  

چکیده:

مهمترین عامل در کارکرد مؤثر هر سازمان طراحی ساختار است. ساختار یک سازمان را می توان مجموعه راههایی دانست که طی آنها فعالیتهای سازمان به وظیفه های شناخته شده تقسیم و میان این وظیفه ها هماهنگی تأمین شود. تاکنون مراکز اطلاع رسانی متعددی در سطح کشور بوجود آمده است که اینگونه مراکز به ذخیره و بازیابی اطلاعات به شیوه های گوناگون می پردازند. پژوهش حاضر نیز به منظور ارائه ساختار سازمانی مناسب برای مرکز اطلاع رسانی و خدمات علمی جهاد سازندگی صورت گرفته است. در این پژوهش ساختار سازمانی فعلی مرکز و نقاط قوت و ضعف آن با استفاده از روش های مصاحبه و مشاهده مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین برای ارائه الگویی مناسب، مؤثر و منطبق با تحولات نوین، ساختار سازمانی مراکز اطلاع رسانی معتبری در کشورهای کانادا، ژاپن، کره جنوبی و هند نیز مورد مطالعه قرار گرفت. از بررسی خصوصیات ساختار سازمانی این مراکز و مقایسه نتایج حاصل با عملکردهای فعلی مرکز اطلاع رسانی و خدمات علمی جهاد سازندگی و نیز با توجه به یافته های حاصل از مصاحبه ها و مشاهدات، مشترکات و تفاوتهای ساختارهای مراکز خارجی و مرکز اطلاع رسانی جهاد سازندگی مشخص شد. در راستای رسیدن به الگویی مطلوب و منطبق با ویژگیهای مرکز اطلاع رسانی و خدمات علمی جهاد سازندگی، در نهایت یک الگوی ماتریسی از نوع ادهوکراسی برای این مرکز پیشنهاد شد.

 


انجمن علمي علوم كتابداري و اطلاع رساني